Hepimizin farklı kişilikleri, farklı istek ve ihtiyaçları ve duygularımızı göstermenin farklı yolları var. Duygusal zekâ, duygularınızı tanıma, size ne söylediklerini anlama ve duygularınızın çevrenizdeki insanları nasıl etkilediğini anlama yeteneğidir. Karşınızdakilerin nasıl hissettiğini anladığınızda, ilişkileri yönetmeniz daha kolay olur.

Duygusal Zekânın Özellikleri

Amerikalı Psikolog Daniel Goleman "Duygusal Zekâ- Neden IQ'dan Daha Önemli Olabilir" başlıklı kitabında, duygusal zekâyı tanımlayan beş unsurdan oluşan bir çerçeve geliştirdi:

• 1. Öz Farkındalık – Duygusal zekâsı yüksek olan insanlar genellikle öz farkındalığı yüksektir. Duygularını anlarlar ve bu nedenle duygularının onları yönetmesine izin vermezler. Sezgilerine güvendikleri için duygularından emin olup, başarıyla yönetirler. Güçlü ve zayıf yönlerini bilirler ve daha iyi performans gösterebilmeleri için bu alanlarda çalışırlar.
• 2. Öz Denetim – Duyguları kontrol etme yeteneğidir. Öz denetim yapan insanlar genellikle çok sinirlenmelerine, kıskanmalarına vb. izin vermezler. Hızlı alınmış, duygusal kararlardan kaçınırlar. Harekete geçmeden önce düşünürler. Öz denetimin özellikleri düşüncelilik, bütünlük, hayır diyebilme becerisi, değişimde rahatlıktır.
• 3. Motivasyon – Yüksek derecede duygusal zekâya sahip insanlar genellikle iç motivasyona sahiptir. Son derece üretkenler, meydan okumayı severler ve yaptıkları her şeyde çok etkilidirler.
• 4. Empati – Bu belki de duygusal zekânın ikinci en önemli unsurudur. Sezgi, çevrenizdekilerin isteklerini, ihtiyaçlarını ve bakış açılarını tanımlama ve anlama yeteneğidir. Empatisi olan insanlar, bu duygular açık olmasa bile, başkalarının duygularını tanımakta iyidir. Sonuç olarak insanları yargılamadan, etkili dinleyen empatik insanların ilişki yönetimi mükemmeldir.
• 5. Sosyal Beceriler – Yüksek duygusal zekânın bir başka işareti olan iyi sosyal becerilere sahip insanlarla konuşmak ve sevmek genellikle kolaydır. Güçlü sosyal becerilere sahip olanlar genellikle takım oyuncularıdır. Önce kendi başarılarına odaklanmak yerine, başkalarının gelişmesine ve parlamasına yardımcı olurlar. Anlaşmazlıkları yönetebilirler, mükemmel iletişimcilerdirler ve ilişkiler kurma ve sürdürme konusunda ustadırlar.

Muhtemelen belirlediğiniz gibi, duygusal zekâ hayatınızda, özellikle de kariyerinizde başarının anahtarı olabilir. İnsanları ve ilişkileri yönetme yeteneği tüm liderlerde çok önemlidir, bu nedenle duygusal zekânızı geliştirmek ve kullanmak, başkalarına içinizdeki lideri göstermenin iyi bir yolu olabilir.

Duygusal Zekanızı Nasıl Geliştirirsiniz

Duygusal zekâ öğrenilebilir ve geliştirilebilir. Yukarıdaki beş alanda becerileriniz üzerinde çalışmanın yanı sıra yardımcı olacak şu stratejileri deneyebilirsiniz:

• İnsanlara nasıl tepki verdiğinizi gözlemleyin. Tüm gerçekleri bilmeden önce yargılamak için acele ediyor musunuz? Diğer insanlarla nasıl düşündüğünüze ve etkileşimde bulunduğunuza dürüstçe bakın. Empati kurmaya çalışın, daha açık olun ve bakış açılarını ve ihtiyaçlarını kabul edin.
• Çalışma ortamınıza bakın. Başarılarınız için dikkat çekiyor musunuz? Alçakgönüllülük harika olabilir ve bu utangaç olduğunuz veya özgüveniniz olmadığı anlamına gelmez. Alçakgönüllülük uyguladığınızda, ne yaptığınızı bildiğinizi ve bu konuda sessizce kendinize güvenebileceğinizi söylersiniz. Başkalarına parlama şansı verin. Onlara odaklanın ve övgüleri alma konusunda çok fazla endişelenmeyin.
• Bir öz değerlendirme yapın. Zayıf yönleriniz nelerdir? Mükemmel olmadığınızı ve kendinizi daha iyi bir insan yapmak için bazı alanlarda çalışabileceğinizi kabul etmeye istekli misiniz? Kendinize dürüstçe bakarsanız zayıf yönlerinizi fırsata çevirebilirsiniz.
• Stresli durumlara nasıl tepki verdiğinizi inceleyin. Her gecikme olduğunda veya bir şey istediğiniz gibi olmadığında üzülüyor musunuz? Başkalarını suçluyor musunuz yoksa onların suçu olmasa bile onlara mı kızıyorsunuz? Zor durumlarda sakin ve kontrol altında kalma yeteneği, iş dünyasında ve dışında çok değerlidir. İşler ters gittiğinde duygularınızı kontrol altında tutun.
• Eylemlerinizin sorumluluğunu alın. Hatalı tarafsan sorumluluk alarak özür dileyebilirsiniz. İşleri düzeltmek için dürüst bir girişimde bulunursanız, insanlar genellikle affetmeye ve unutmaya daha isteklidir.
• Bu eylemleri gerçekleştirmeden önce eylemlerinizin başkalarını nasıl etkileyeceğini inceleyin. Kararınız başkalarını etkileyecekse, kendinizi onların yerine koyun. Bunu yaparsan nasıl hissedecekler? Bu deneyimi ister misin? Harekete geçmeniz gerekiyorsa, başkalarının etkilerle başa çıkmasına nasıl yardımcı olabilirsiniz?